Beargumenteren en overtuigen (nadat de kiezer heeft gesproken)

In een artikel in VN nr. 41 vragen David van Reybrouck en Felix Rottenberg zich af of verkiezingen niet een verouderd middel zijn om de burger bij de politiek te betrekken.

Laten we de feiten even voor zichzelf laten spreken.

Opkomstpercentages

De opkomst bij de Tweede Kamer verkiezingen was in 2010: 75,3% en in 2012: 74,6%. Het is recent ook wel eens hoger geweest, in 2006: 80,4%, maar in 1998 kwam slechts 73,3% van de burgers opdagen. Om in latere jaren dus toch weer meer belangstelling te tonen voor de politiek.

Kortom: uit de opkomstpercentages valt het niet af te leiden.

Waarom burgers stemmen zoals ze stemmen

Verkiezingen zouden versleten zijn als middel om de volkswil te kunnen laten spreken, omdat je niet weet waarom iemand op een bepaalde partij stemt. Gaat het om uiterlijkheden of om inhoud, gaat het om het partijprogramma of om wat de partijleider zegt, gaat het om charisma, hoe een politicus op TV overkomt of stemmen kiezers strategisch? Je weet het niet.

Maar dat was vroeger niet anders.

Politici de media de baas

Zolang een burger kiezen mag weten politici niet precies waarom die burgers op bepaalde partijen stemmen. Dat is dus niet veranderd de afgelopen tijd.

Wat wel veranderd is, is dat politici denken zich te moeten uiten in one-liners en niet de moed hebben zich af te zetten tegen de oppervlakkigheid van de TV-formats. Het ene TV debat is nog onbenulliger dan het andere en politici laten zich verleiden tot het doen van stevige uitspraken, waarvan een kind kan zien dat die onhoudbaar zullen blijken te zijn.

Burgers zien politici dat kunstje voor TV doen en ergeren zich eraan dat ze niet eens in staat zijn dát gezamenlijk beter te regelen. Gewoon even afspreken dat je nergens meer naartoe gaat zolang je in een 2 minuten format wordt geduwd. Doet een andere partij het toch, dan leg jij als partij uit waarom je er niet aan meewerkt.

Moeilijker is het niet.

Discussie op basis van argumenten

Burgers zijn niet dom. Burgers snappen heel goed dat er compromissen gesloten moeten worden na de verkiezingen. Wat burgers niet willen horen is dat politici al bij voorbaat met meel in de mond gaan praten. Niet duidelijk durven zeggen waar een partij voor staat uit angst straks aan iets gehouden te worden.

Een heldere opvatting verwoorden in duidelijke taal doet wonderen. Elkaar geen vliegen afvangen, maar op basis van argumenten de politieke discussie inhoudelijk voeren.

Wat zou dát een verademing zijn!

Weg met de nietszeggende zinsnedes

Zo komen kiezers weer te weten waar politiek precies over gaat, waar politieke partijen voor staan. Dan krijg je geen nietszeggende zinsnedes als “Het eerlijke verhaal” - “We doen wat nodig is” – “We gaan aanpakken in plaats van doorschuiven” – “Nederland komt sterker uit de crisis”.

Dus weg met de communicatie-adviseurs en mannetjesmakers. Laat je interviewen door een deskundig journalist die je ook uit laat praten en die uit is op waarheidsvinding en niet vervuld is van scoringsdrang. Leg uit wat je partij wil, in concrete bewoordingen en in heldere taal, en waarom dat goed is voor Nederland op korte en lange termijn. En leg uit met wie je denkt die doelstellingen het beste te kunnen realiseren. Licht ook toe vanuit welke politieke overtuiging je die opvatting huldigt.

Niet meer, niet minder.

Stop de sneue fractiediscipline

Ook de debatten in de Tweede Kamer zouden inhoudelijker moeten worden. Wissel argumenten uit. Niemand gelooft dat in een Tweede Kamerfractie iedereen precies dezelfde mening is toegedaan. Stop met die sneue fractiediscipline. Die is dodelijk voor het politieke bedrijf. Door inhoudelijk op basis van argumenten te discussiëren kunnen burgers dan ook weer zien waarom ze op een bepaald Tweede Kamerlid van een bepaalde partij moeten stemmen.

Het kan dan dus goed zijn dat een Tweede Kamerlid mee stemt met de coalitie of juist met de oppositie. Scheelt een boel binnenkamertjes-overleg en machtsstrijd en maakt politici én daarmee ook de politiek geloofwaardiger.

Dus zou het goed zijn als politieke partijen naar binnen kijken, maar dat hoeft niet al te lang te duren. De oplossing ligt voor het grijpen. Is dat niet mooi?

  

On-line zeggenschap

De samenleving is inderdaad hypersnel geworden. Wat spannend!. Tijdens discussies in de Tweede Kamer zouden burgers dus zelfs on-line hun volksvertegenwoordigers van goede argumenten kunnen voorzien! Wat dacht je dáár van? En politici zijn dan degenen die standpunten en argumenten uitstekend kunnen verwoorden en proberen elkaar te overtuigen of tot een aanvaardbaar compromis te komen.

Je zit op het puntje van je stoel als er een debat is.

Een kabinet, de regering is daar ook bij gebaat. Geen standaard-riedels, geen lege banken, geen enorme verveling in het huis waar het volk vertegenwoordigd wordt.

Lach om de peilingen

In tegenstelling tot wat wel gedacht wordt dragen politieke opiniepeilingen niet bij aan de betrokkenheid van de burger bij de politiek. Er kan immers meestal alleen maar ja, nee of geen mening gezegd worden.

De werkelijkheid is altijd gecompliceerder en zeker de politieke werkelijkheid.

Maar ook de burger snapt dat.

Die beschouwt een peiling ook niet als het resultaat van weloverwogen politieke keuzes, maar meer als een vrolijk tijdverdrijf (sorry, Maurice).

Journalisten die het leuk vinden de boel eens wat op te schudden kunnen een peilingresultaat in een discussie inbrengen. Het maakt niet uit, zolang politici maar hun standpunten helder blijven verwoorden. Integer, bevlogen, vol overtuiging, niet bang voor weerwoord en luisterend naar argumenten van de wederpartij.

Je mag je laten overtuigen

Politici zouden het idee eens bij zichzelf moeten toelaten dat ze zich door een ander zouden kunnen mogen laten overtuigen. Wat een bevrijding! Wat een waardering zouden ze krijgen.

Burgers zitten niet op meer zeggenschap te wachten. We hebben volksvertegenwoordigers gekozen die met z’n honderdvijftigen ervoor moeten zorgen dat er goede weloverwogen besluiten worden genomen, op een manier die zichtbaar is voor de burgers. Zodat te begrijpen is waarom voor A wordt gekozen en niet voor B. Of voor A, met een beetje B. Of misschien zelfs voor C, als dat bleek nóg beter uit te pakken.

Investeer in zichtbare invloed

Ook zouden Tweede Kamerleden helder moeten zijn in welke argumenten ze door lobbygroepen krijgen aangereikt. Dat is op zich niet erg, als het maar in alle openheid uiteindelijk wordt meegewogen.

Dat burgers weten: de farmaceutische industrie zit er zo en zo in, de ziektekostenverzekeraars zijn dit en dat van mening en de uiteindelijke afweging van argumenten vindt in de Tweede Kamer plaats.

Al met al is het dan denkelijk niet nodig dat er burgers ingeloot worden. Lotingen doen ook vermoeden dat de burger iets fout doet bij de verkiezingen. Maar zo is het niet.

Politici moeten anders leren opereren.

Burgers die betrokken zijn, herryschoppers, betweters, analisten, wetenschappers, kunnen allemaal via de moderne media Tweede Kamerleden bereiken met argumentatie. Laat politieke partijen daarin investeren.

Zwart is niet wit

Wat voorál van het grootste belang is dat politici de uitslag van de verkiezingen serieus nemen. En daarmee de kiezer.

Dát heeft de laatste keer ervoor gezorgd dat veel burgers de politiek de rug hebben toegekeerd. Tenminste 50% van de kiezers, de helft dus!! zag politici met hun stem op de loop gaan.

Immers, op de VVD stemde 26,6% van de kiezers en op de PvdA stemde 24,8 % en de VVD stemmers stemmen ook tégen de PvdA en de PvdA stemmers stemmen zo ook tégen de VVD.

Maar ook veel van de andere kiezers begrepen niet wat er gebeurde toen VVD en PvdA samen in een regering gingen zitten. Dus minstens 50%, maar denkelijk wel 65% van de kiezers (als je GL, SP en PvdD stemmers meeneemt) of misschien zelfs wel 74% (als je de PVV stemmers meetelt) stond paf.

Kijk, zó zorg je ervoor dat burgers vervreemd raken van de politiek. Dat ze zich niet meer betrokken voelen. Want ja, waarom zou je nog gaan stemmen als zelfs áls je duidelijk gekozen hebt, de politici verklaren dat je wilde dat de twee tegenpolen gingen samenwerken. Hoe kom je erop!!! Totaal ongeloofwaardig.

En de burger wist wel beter

En tot overmaat van ramp, zou ik haast zeggen, maar misschien kunnen we er alsnog een zegen van maken, blijkt nu dat het met VVD en PvdA samen in een regering helemaal niet goed gaat. Gek hé, dat zagen de meeste burgers allang aankomen.

En nu blijkt het opeens wél mogelijk te zijn met 5 partijen samen te werken. Zelfs met mini-partijtjes erbij (CU en SGP).

Waarom werd die keuze om met meerdere partijen samen te werken op basis van de verkiezingsuitslag niet diréct gemaakt? En dan zodanig dat partijen die meer overeenkomsten vertoonden in hun partijprogramma’s deel gingen uitmaken van de regering. Dát valt wél aan kiezers uit te leggen.

Combinaties als:

PvdA, CDA, D66, GL, CU en SGP = 75 zetels

VVD, PVV, CDA, CU en SGP = 77 zetels

PvdA, SP, CDA en D66 = 78 zetels, CU erbij = 83 zetels, GL erbij = 87 zetels.

Eng hé!

Altijd nog geloofwaardiger dan de absolute tegenpolen VVD en PvdA bij elkaar te zetten, iets wat de kiezer nou net níet wilde.

Dat dat niet eenvoudig zou zijn geweest, dat snapt iedereen. Maar er werd niet eens een poging ondernomen. De kiezer werd genegeerd. In het belang van het land had aan een andere oplossing gewerkt moeten worden.

De kans is groot dat we de effecten daarvan bij de volgende verkiezingen zullen gaan merken. En dan hebben we de poppen pas echt aan het dansen.

Nog grotere onduidelijkheid

Het resultaat is nu dat we met een nog grotere onduidelijkheid zitten. Er zijn regeringspartijen, er zijn gedoogpartijen, maar wat ze precies gedogen is niet helemaal duidelijk. Henzelf ook niet.

Discussies vinden daardoor niet in alle openbaarheid plaats, maar weer in de achterkamertjes.

En de burger kijkt ernaar en denkt er het zijne van.

Toch nog hoop

Er zit niet veel anders op dan te hopen dat de boel zal barsten en dat politici hun leven beteren en gaan samenwerken op basis van meer met elkaar overeenstemmende standpunten. 

Vast en zeker stemt de kiezer nóg duidelijker dan hij de vorige keer al deed. Mogelijk stemt dat tot enige nederigheid. 

Een lange kabinetsformatie kon het land niet lijden….. maar zonder duidelijk kompas een beetje heen en weer zwabberend toch nog vooruit proberen te komen, dat is nou ook niet bepaald goed voor het land.

Dus politici neem uw verantwoordelijkheid, laat de kiezer spreken en beter uw leven!

(LEES OOK: een artikel van Thomas von der Dunk op VK Opinie

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/6178/Thomas-von-der-Dunk/index.dhtml)