zondag 23 oktober 2011

Het nieuwe evenwicht

(Stukje verschenen in VK-blog van 22 september 2009)

Alles of niets
Kort na elkaar las ik weer eens artikelen in De Volkskrant over emancipatie. Van het ene uiterste viel ik in het andere. Eerst was Pia Dijkstra aan het woord, die in de Taskforce Deeltijdplus bezig is vrouwen te stimuleren meer uren te gaan werken. De grote deeltijdbaan als dé oplossing. Er kwam vooralsnog niet veel van terecht, zo bleek.
Vervolgens had Elsevier journaliste Marike Stellinga het over het glazen plafond waarover ze een boek geschreven had. Haar conclusie: tikje onzin dat plafond.

Wie wil er naar de top
Volgens Marike Stellinga is er echt maar een kleine groep vrouwen die de top wil halen en daar alles voor opzij wil zetten. Ik denk wel dat dat klopt, maar er is ook maar een heel kleine groep mannen die de top wil halen. Massa's mannen gaan elke dag gewoon naar hun werk, doen wat ze moeten doen, verdienen hun geld en geen haan die er naar kraait. En dat is maar goed ook, want het aantal banen aan de top is beperkt.
Een beetje beter verdelen van die topbanen over mannen en vrouwen zou al een nobel streven zijn. Eerst maar eens kijken of dat wil lukken.

Actie - reactie
In het interview met Pia Dijkstra viel op dat het woord mannen er niet in voorkwam. Het ging wel over kinderen en de indruk werd gewekt alsof die er zomaar plompverloren opeens blijken te zijn, zonder enige actie van betrokkenen en dat vrouwen vervolgens met de problemen zitten.
Een dergelijke voorstelling van zaken tref je weleens meer aan. Dat doet toch onvoldoende recht aan mannen. Alsof die zich niet zouden realiseren dat als er een kind verwekt wordt je dit kind niet zomaar aan zijn lot kan overlaten. Maar vooral doet dat geen recht aan kinderen die van jongs af aan zichzelf als een probleem gedefinieerd zien. Je snor drukken, nadat je er actief aan meegewerkt hebt een kind ter wereld te laten komen, is een onverantwoorde reactie. 

Verantwoordelijkheid dragen
Wie schuift nu welke verantwoordelijkheid af op een ander? Vrouwen die denken " laat hij de kost maar verdienen", zijn net zo onverantwoord bezig als mannen die denken "laat zij maar voor het kind zorgen".  Zo is ook de keuze om allebei keihard door te blijven werken na de geboorte en je kind naar de kinderopvang te brengen in mijn ogen het afschuiven van verantwoordelijkheid. Het ligt zo voor de hand om je niet te beperken tot óf de één werkt en de ander zorgt, óf allebei blijven we werken.
Wat is erop tegen om de verantwoordelijkheid voor iets wat je allebei graag wilt - een kind - samen te delen? 

Een evenwichtig voorstel
Er moet in een gezin geld verdiend worden en er moet voor elkaar gezorgd worden. Laten dat nou dingen zijn die allebei de seksen uitstekend kunnen. Vrouwen krijgen gemiddeld kinderen tussen hun 25ste en 40ste jaar, staat in het interview met Pia Dijkstra. Laten dat nou ook precies de jaren zijn dat mannen gemiddeld kinderen krijgen.
Het voorstel van de Taskforce Deeltijdplus is te bewerkstellligen dat je ook na je 45ste carrière kunt maken. Maar, grappig genoeg, gaat het dan alleen over vrouwen. Er wordt voetstoots geaccepteerd dat mannen wél carrière kunnen maken tussen hun 25ste en 40ste jaar. Vrouwen die dat ook willen, moeten dan maar mannen na-apen, ook al gaat dat ten koste van hun beider kind.
Terwijl de slimmere oplossing toch zó voor de hand ligt: als het voor beide seksen normaal zou worden om tussen hun 25ste en 40ste minder uren te werken (zodat ze zelf voor hun kinderen kunnen zorgen), dan zouden de condities voor beide seksen om carrière te kunnen maken hetzelfde zijn. Na je 40ste is er dan nog genoeg tijd - ruim 25 jaar - om helemaal tot aan de top door te stoten voor wie dat graag wil. 

Geen halve maatregelen, een tegendraadse aanpak
Onder het mom van feminisme 3.0, een term die door OPZIJ i.c. Margriet van der Linden in het leven geroepen is, lijkt het me wijs om nu gewoon een paar concrete dingen te gaan doen én te gaan laten.
Een tegendraadse aanpak is nodig!
Een aanvalsplan dat individuele mannen en vrouwen ondersteunt in het op een moderne manier inrichten van hun leven. Betrokken bij werk en kind en de eigen ontwikkeling, zich inzettend voor het bedrijf, de studie en de school; soepel, ontspannen en zonder stress lekker aan de slag.  

Wat kunnen we laten?
Verlaat het pad van het verlof (ouder ben je voor altijd), de levensloopregelingen (veel te gecompliceerd en behoudend), de papadag (wat ben je op de andere dagen?) en de kinderopvang.
Weg met het schrale ideaal van zoveel mogelijk werken en zo min mogelijk voor je kinderen zorgen. Geniet allebei van je kinderen, die paar jaar dat je ze in je nabijheid hebt en gun hen zoveel mogelijk ouderlijke aandacht.
Weg met de moederschapscultus die vaders buiten spel zet. Vaderschap is niet minder waard dan moederschap. Kinderen zijn gewend geraakt aan moeders die opvoeden en werken, en zullen ook gewend raken aan vaders die opvoeden en werken.
Weg met het idealiseren van de consumptiemaatschappij. Ooit is ons beloofd dat automatisering ons meer vrije tijd zou opleveren, het tegendeel lijkt bewaarheid te zijn geworden. Mogelijk dat het tekort aan betaalde arbeidskrachten in de zorg ons zal helpen meer vrije tijd voor onszelf te creëren. Tijd die we kunnen gebruiken om voor onze dierbaren te zorgen. 

Wat moeten we doen: de 4 C's
Kies voor de combinatie kostwinnerschap & kinderopvoeding voor beide seksen, continuïteit in carrièreontwikkeling, een consistente aanpak van overheidsbeleid en ondernemingsbeleid en een consequent taalgebruik.

Combinatie kostwinnerschap & kinderopvoeding
Maak financieel aantrekkelijk dat beide seksen kostwinner en opvoeder zijn. Ze kunnen beiden - indien nodig -  economisch op eigen benen staan en bouwen pensioen op. Ze voeden beiden de kinderen op. Voor dat werk ontvangen beiden een belastingkorting ter financiering van de opvoedende taken. Die belastingkorting is zó ingericht dat zelf samen je kinderen opvoeden financieel aantrekkelijker is dan kinderopvang.
Het grootste deel van de kinderopvanggelden wordt overgeheveld naar die belastingkorting die gekoppeld is aan het salaris/loon van de individuele ouder. (Je bent een dief van je portemonnee als je er geen gebruik van maakt).

Continuïteit in carrièreontwikkeling
De financiële prikkel maakt het voor beide seksen mogelijk een aantal jaren een stapje terug te doen in het aantal werkuren. De carrière kan gewoon dóórlopen.

Consistentie overheidsbeleid en ondernemingsbeleid
Ondernemingen worden verlost van ingewikkelde verlofregelingen (m.u.v het zwangerschaps- en bevallingsverlof). Ondernemers worden financieel gestimuleerd flexibiliteit in arbeidsduurpatronen toe te staan én werknemers met kinderen minder uren te laten werken, met recht op urenvermeerdering later.
De norm is niet langer: twee maal 4 dagen per week werken.
Werknemers met kinderen hebben banen van 50% tot 70%, in de eerste levensjaren van je kind: banen van 50%.

Consequent taalgebruik
Wie een artikel schrijft over de opvoeding van kinderen is erop attent het ook over mannen te hebben. Wees je als schrijver & journalist bewust van de invloed van taal!
Waarmee uitdrukkelijk níet bedoeld wordt dat je bestaande woorden en uitdrukkingen moet aanpassen. Die zijn juist een mooie illustratie van de bestaande praktijk. Wil je die bestaande praktijk veranderen, dan helpt het wél om in relevante teksten veelvuldig woord-combinaties toe te passen die nog wat ongebruikelijk zijn, zoals:
"man - helpen op school - opvoeder - deeltijdbaan - moet wat eerder weg"
 "vrouw - vandaag geen omkijken naar - stimuleren mannelijke werknemer meer te gaan werken".
"Mannen moeten nog zoveel oplossen" als titel boven het interview met Pia Dijkstra in De Volkskrant bijvoorbeeld, had een heel andere indruk bij de lezer achtergelaten dan de kop die er nu stond.
"Meerderheid mannen ambieert geen toppositie" in plaats van "Glazen plafond voor vrouwen is onzin" is ook een aardig voorbeeld.
Bereikt wordt dat mannen die zo'n kop lezen zouden kunnen denken dat het over hén gaat. Artikelen over vrouwengedoe lezen ze niet.
Vrouw en paard is ook een mooi bijvoorbeeld van een slecht gekozen titel voor een programma. Vrouwen kunnen uitstekend man en paard noemen (niets verzwijgen/alles vertellen).
Je hebt mankracht nodig en geen menskracht (jakkes). En, een mannetje of 10. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten