Neem de tijd

(stukje verschenen in VK-blog van 5 november 2010)

Volgens de één kan de overheid enorme besparingen realiseren door het zwangerschaps- en bevallingsverlof uit te breiden naar  één jaar (Marisle Eerkens VK 29-10-10) volgens de ander is de uitbreiding van 16 naar 20 weken al te duur (Arjan Heyma  VK 03-11-10).

De vraag is echter wie er gebaat is bij uitbreiding van het verlof. Laten we het eens van een andere kant bekijken.

Marisle Eerkens stelt dat de belangen van jonge kinderen het best zijn gediend met beleid dat het ten minste mogelijk maakt dat één van de ouders gedurende de eerste twaalf maanden voor het kind kan zorgen. Scandinavische landen bewijzen dat dit geen utopie is.

Helemaal mee eens. Maar, ik stel voor een alternatief Nederlands model te ontwikkelen, onder het mom Samen uit, samen thuis. Een model dat positiever uitpakt voor alle betrokkenen en niet duurder is, omdat het geld dat er nu omgaat in allerlei kindregelingen anders wordt besteed.

Tijd om bij te komen

Als vrouwen hun bevallingsverlof via ziekteverzuim wat kunnen verlengen als 10 weken verlof niet voldoende is gebleken om bij te komen van de bevalling, dan hoeft het algemene bevallingsverlof niet te worden uitgebreid.

Tijd om te werken

De wet aanpassing arbeidsduur maakt het voor ouders makkelijker minder uren te gaan werken om zelf voor hun kinderen te zorgen. En deze wet is er niet alleen voor vrouwen, maar ook voor mannen. Ik zet het er toch maar even bij.

Na er weken tussenuit te zijn geweest wil vrouwlief na de geboorte immers ook wel weer eens aan het werk. Afwisseling, nieuwe energie opdoen, even ‘vrij’ van de verantwoordelijkheid voor haar kind. En nu de borstvoedings- en herstelperiode voorbij is, kan de man zijn rol opeisen in de verzorging van zijn kind. 

Al het gepuzzel dat nodig is om praktisch te regelen dat beide ouders kunnen werken en voor hun kind kunnen zorgen heeft veel weg van het geregel rond de kinderopvang. Zij het dat als ouders zelf hun eigen kinderen opvangen er één partij minder is waar rekening mee hoeft te worden gehouden.

Geld om voor je kind te zorgen

Ouders die zelf voor hun kinderen willen zorgen worden door de overheid bestraft voor dit gedrag. De overheid zet haar kaarten op arbeidsparticipatie en kindervang en denkt zo niet verder dan haar neus lang is.

Nu UNICEF zich kritisch heeft uitgelaten over de kwaliteit van de kinderopvang en nogmaals is gebleken dat de ouderlijke ongedeelde aandacht essentieel is voor de ontwikkeling van het jonge kind, kan de overheid er niet meer onderuit haar beleid aan te passen.

Het geld dat nu aan kinderopvangtoeslag en ouderschapsverlof (kosten van de vervanging) wordt besteed, wordt in het Nederlandse model dat ik voorsta omgezet in een regeling ter compensatie van het inkomensverlies dat ouders lijden als zij minder uren gaan werken na de geboorte van hun kind.

Vrije keuze

Ouders kunnen dan nog steeds zelf beslissen wat ze doen. Blijven ze beiden werken, dan is er geen sprake van inkomensverlies en kunnen ze met het verdiende geld de crèche of een oppas betalen. Gaan ze minderen, allebei of één van de ouders, dan ontvangen zij (gedeeltelijke) compensatie.

Of het wijs is die compensatie te koppelen aan het inkomen van de individuele ouder zou nader onderzocht moeten worden. Wie het hoogste inkomen heeft, krijgt dan de hoogste (gedeeltelijke) compensatie. Zolang het nog zo is dat mannen vaak het hoogste inkomen verdienen, kan dit een extra stimulans voor hen zijn om de voordelen van het zelf zorgen voor je kinderen aan den lijve te ervaren.

Ook zou het instrument van compensatie ingezet kunnen worden om te stimuleren dat ouders eerder kinderen krijgen. Dit heeft verschillende kostenbesparende effecten.   

Kortom: met minder regelingen méér positieve effecten bereiken.

Het Nederlandse model leidt niet tot hyperparenting, waar Jerien Klaver het in de Brief van de dag (VK 04-11-10) over heeft. Ouders hoeven het niet 100% goed te doen, sterker nog, dat kúnnen ze helemaal niet. Wie vindt dat ie wel wat beters te doen heeft, kan zijn kind misschien beter aan een ander overlaten. Kinderen kunnen gelukkig onder allerlei omstandigheden opgroeien tot volwassenen.

Maar juist in een tijd waarin we zelf in hoge mate kunnen bepalen wanneer het tijd wordt voor kinderen, zou ik zeggen, néém dan ook de tijd! Je kunt het namelijk niet overdoen.